Szukasz sposobu na przyciągnięcie młodzieży i wprowadzenie do biblioteki nowoczesnej edukacji przez zabawę? Challenge boxy, czyli „skrzynie zagadek”, to format, który łączy dreszczyk emocji znany z Escape Roomów z pełną mobilnością i wartością merytoryczną.
To nowa, kompaktowa forma działania, która wyrasta z ogromnej popularności bibliotecznych pokoi zagadek. Choć młodzież uwielbia tę formę rozrywki, wiele instytucji rezygnuje z niej z powodu ograniczeń lokalowych. Challenge box rozwiązuje ten problem – pozwala przenieść całą magię gry do jednej, mobilnej skrzyni, którą można otworzyć w dowolnym miejscu: przy czytelniczym stoliku, w szkolnej klasie czy na plenerowym pikniku. To idealne narzędzie, by zaangażować młodych ludzi, ucząc ich krytycznego myślenia i współpracy poprzez bezpośrednie doświadczenie.
Plan warsztatów Challenge Box. Od teorii do praktycznej gry
Trzydniowy cykl pracy z młodzieżą (12+) pozwala na stopniowe budowanie kluczowych umiejętności poprzez przejście od teorii i weryfikacji informacji do praktycznego tworzenia własnych gier. W trakcie warsztatów uczestnicy rozwijają kompetencje komunikacyjne oraz kreatywność, ucząc się jednocześnie odpowiedzialnego projektowania treści i współpracy w grupie. Cały proces wieńczy faza testowania, która wzmacnia postawy prospołeczne, empatię oraz umiejętność dawania i przyjmowania konstruktywnej informacji zwrotnej.
- Dzień 1. Storytelling i weryfikacja danych.
Uczestnicy uczą się odróżniać rzetelne informacje od dezinformacji i świadomie korzystać ze źródeł. Na tej bazie tworzą narrację gry i pierwsze koncepcje zagadek. - Dzień 2. Technologia i logika.
Młodzież projektuje mechanizmy gier, wykorzystując kłódki, szyfry i proste rozwiązania elektroniczne. Skupiają się na odpowiedzialnym tworzeniu treści, które promują współpracę i zaufanie. - Dzień 3. Budowa i testowanie.
To etap pracy zespołowej nad fizycznym wykonaniem skrzyń. Grupy nawzajem sprawdzają swoje projekty, ucząc się dawania konstruktywnej informacji zwrotnej i odpowiedzialności za wspólny efekt.




Dlaczego warto uwzględnić Challenge Box w swoim projekcie?
Wybór Challenge Boxa daje silne argumenty merytoryczne podczas oceny wniosku, ponieważ łączy on naukę krytycznego podejścia do informacji z praktycznym rozwojem kompetencji przyszłości. Program warsztatów kładzie nacisk na postawy prospołeczne, takie jak współdziałanie i odpowiedzialność za wspólny efekt, co stanowi fundament nowoczesnej edukacji obywatelskiej. Dzięki takiemu podejściu instytucja zyskuje nie tylko trwały rezultat w postaci gotowych gier, ale przede wszystkim realnie angażuje młodzież w budowanie relacji i rozwiązywanie problemów.
- Krytyczne podejście do informacji. Warsztat uczy analizy źródeł i przeciwdziałania dezinformacji w sieci.
- Kompetencje przyszłości. Młodzież rozwija umiejętności cyfrowe, logiczne myślenie oraz techniczne podstawy projektowania.
- Współpraca i empatia. Proces tworzenia gry wzmacnia postawy prospołeczne i umiejętność komunikacji w grupie.
- Trwałość rezultatu. Gotowe Challenge Boxy pozostają w instytucji, stanowiąc nowoczesną pomoc dydaktyczną do wielokrotnego użytku.
Challenge Box w czterech odsłonach – gotowe scenariusze do wniosku
Challenge Boxy to uniwersalne narzędzie, które z łatwością adaptuje się do założeń każdego z czterech modułów programu „Kompas Młodego Obywatela”. Aby ułatwić planowanie działań, przygotowaliśmy pakiet przykładowych motywów przewodnich – od weryfikacji informacji i budowania odporności psychicznej, po odkrywanie lokalnego dziedzictwa i nauk STEM. Takie gotowe scenariusze pozwalają stworzyć merytorycznie spójny harmonogram, który angażuje młodzież i znacząco podnosi wartość edukacyjną całego wniosku o dofinansowanie.
Moduł 1: „Obywatel i Media”
W tym module Challenge Box staje się „Laboratorium Prawdy”.
Fabuła: uczestnicy wcielają się w zespół śledczy, który musi powstrzymać rozprzestrzenianie się groźnego fake newsa przed paraliżem miasta.
Zadania: zagadki opierają się na weryfikacji źródeł, odróżnianiu opinii od faktów oraz analizie zmanipulowanych obrazów (deepfake).
Cel: rozwój krytycznego myślenia i odpowiedzialności za przekaz w sieci.
*Motywy detektywistyczno-śledcze wdrażaliśmy już niejednokrotnie w naszych grach wielkoformatowych, jak np. „Wygnani na poszukiwania. Śladami Kraszewskich”. To kolejna z możliwości na realizację projektu grantowego.
Moduł 2: „Nasze Tradycje”
Tutaj skrzynia zmienia się w „Kuferek Dziedzictwa”, łącząc historię z trendem slavic-core.
Fabuła: młodzież projektuje grę o zapomnianym obrzędzie lub lokalnej legendzie, którą trzeba „odczarować”, rozwiązując zestaw etnograficznych zagadek.
Zadania: wykorzystanie elementów gwary, symboliki słowiańskich motanek czy tradycyjnych wzorów wycinanek jako kluczy do szyfrów.
Cel: budowanie tożsamości lokalnej i międzypokoleniowy transfer wiedzy o rzemiośle.
Moduł 3: „Zdrowie i Klimat”
Challenge Box pełni funkcję „Eko-Apteczki” lub „Skrzyni Dobrostanu”.
Fabuła: gra symuluje misję ratunkową dla lokalnego ekosystemu lub poszukiwanie recepty na cyfrowy balans (digital detox).
Zadania: zagadki promujące wiedzę o zdrowym stylu życia, rozpoznawanie roślin oraz mechanizmy budujące odporność psychiczną.
Cel: wyposażenie młodzieży w umiejętności dbania o zdrowie fizyczne, psychiczne i środowiskowe oraz wzmocnienie poczucia sprawczości.
*Elementy związane z dbaniem o klimat pojawiały się niejednokrotnie również w naszych grach wielkoformatowych: „Świat według Rudej – gra o bioróżnorodności”. To również dobry sposób na wykorzystanie grantu.
Moduł 4: „Odkrywcy”
W tym przypadku Challenge Box to „Mobilne Laboratorium STEM”.
Fabuła: uczestnicy stają się odkrywcami, którzy muszą rozwiązać naukową zagadkę (np. z zakresu fizyki, ekologii lub chemii), aby uruchomić „maszynę przyszłości”.
Zadania: wykorzystanie mechanizmów technicznych, prostych układów elektronicznych, kłódek i szyfrów znanych z gier typu Escape Room.
Cel: rozwijanie kompetencji cyfrowych, logiki oraz pasji do nauk ścisłych przez praktyczne doświadczenie.
Co sfinansujesz z dotacji?
Fundusze z programu „Kompas Młodego Obywatela” można przeznaczyć na kluczowe elementy realizacji projektu:
- Wynagrodzenia ekspertów i trenerów prowadzących zajęcia merytoryczne.
- Zakup materiałów niezbędnych do budowy skrzyń i przygotowania zagadek.
- Koszty promocji oraz administracji, co zapewnia sprawne zarządzanie projektem.
Pomożemy dopasować program warsztatów Challenge Box tak, aby w pełni realizował cele wniosku, wpisywał się w koncepcję Twojego projektu i angażował młodych obywateli w regionie!

